Chọn nhà trị liệu phù hợp

Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa hai người dự báo hiệu quả mạnh hơn trường phái được dùng.

Tìm ở đâu

• Hỏi bác sĩ giới thiệu
• Cơ sở y tế có chuyên khoa tâm lý
• Bệnh viện có khoa tâm thần
• Tổ chức nghề nghiệp nếu có
• Giới thiệu từ người từng đi trị liệu

Giới thiệu từ bác sĩ điều trị thường là điểm khởi đầu đáng tin nhất.

Kiểm tra về chuyên môn

• Đào tạo chuyên ngành tâm lý hoặc y khoa
• Chứng chỉ hành nghề nếu có
• Đào tạo thêm về phương pháp cụ thể
• Có được giám sát chuyên môn không
• Hỏi trực tiếp là hoàn toàn hợp lý

Người có chuyên môn thật sẽ không khó chịu khi được hỏi về đào tạo của mình.

Kinh nghiệm với vấn đề của mình

• Có làm việc với vấn đề tương tự không
• Một số vấn đề cần đào tạo chuyên biệt
• Ví dụ sang chấn hoặc rối loạn ăn uống
• Hỏi thẳng trong buổi đầu
• Người có chuyên môn sẽ giới thiệu nếu ngoài phạm vi

Nhà trị liệu tốt sẽ nói thẳng nếu vấn đề của bạn nằm ngoài chuyên môn của họ.

Yếu tố cá nhân cần cân nhắc

• Giới tính nếu điều đó quan trọng với mình
• Độ tuổi
• Hiểu biết về bối cảnh văn hoá của mình
• Ngôn ngữ giao tiếp
• Không có lựa chọn nào là sai

Muốn làm việc với một người cùng giới là mong muốn hoàn toàn chính đáng.

Yếu tố thực tế

• Vị trí và thời gian di chuyển
• Giờ làm việc có phù hợp không
• Chi phí mỗi buổi
• Có nhận bảo hiểm không
• Khả năng duy trì lâu dài

Một nhà trị liệu giỏi mà ở quá xa để đi đều đặn thì không giúp được nhiều.

Dấu hiệu tích cực

• Lắng nghe mà không ngắt lời
• Giải thích rõ về phương pháp
• Thống nhất mục tiêu với mình
• Tôn trọng quyết định của mình
• Thừa nhận khi không biết

Người sẵn sàng nói rằng mình không biết thường đáng tin hơn người biết mọi thứ.

Dấu hiệu cảnh báo

• Vi phạm ranh giới nghề nghiệp
• Kể quá nhiều chuyện cá nhân của họ
• Phán xét hoặc chỉ trích
• Ép buộc theo hướng nào đó
• Khuyên bỏ điều trị y tế đang có
• Hứa hẹn kết quả chắc chắn

Khuyên bỏ thuốc đang điều trị là ranh giới nghề nghiệp bị vượt qua rõ ràng.

Về ranh giới nghề nghiệp

• Quan hệ trị liệu khác quan hệ bạn bè
• Không có quan hệ cá nhân hoặc làm ăn
• Không có quan hệ tình cảm hay tình dục
• Đây là quy tắc đạo đức nghề nghiệp
• Vi phạm là lý do dừng ngay và báo cáo

Ranh giới này tồn tại để bảo vệ người tới trị liệu.

Cho bao nhiêu buổi trước khi đánh giá

• Một buổi thường chưa đủ
• Vài buổi đầu để xây lòng tin
• Nhưng dấu hiệu cảnh báo thì không cần chờ
• Tin vào cảm nhận của mình
• Bàn thẳng nếu thấy băn khoăn

Sự thoải mái ban đầu chưa nói lên tất cả, nhưng cảm giác khó chịu rõ thì đáng chú ý.

Nói thẳng khi có băn khoăn

• Nhà trị liệu tốt hoan nghênh phản hồi
• Có thể điều chỉnh cách làm việc
• Bàn về điều chưa hiệu quả cũng là một phần của trị liệu
• Không cần ngại làm mất lòng
• Phản ứng của họ cũng là thông tin

Cách họ tiếp nhận phản hồi cho biết nhiều điều về chất lượng chuyên môn.

Khi muốn đổi người

• Hoàn toàn là quyền của mình
• Nên có một buổi kết thúc nếu được
• Có thể xin giới thiệu người khác
• Không cần giải thích dài dòng
• Đổi người không phải thất bại

Một buổi kết thúc có trao đổi giúp làm rõ mình cần gì ở người tiếp theo.

Khi không tìm được người phù hợp

• Thử thêm một vài lựa chọn
• Cân nhắc trị liệu trực tuyến
• Cân nhắc trị liệu nhóm
• Hỏi bác sĩ về các lựa chọn khác
• Đừng bỏ cuộc sau một lần không hợp

Nhiều người phải thử hơn một người trước khi tìm được sự phù hợp.

Về việc nhà trị liệu nghỉ hoặc chuyển

• Là tình huống có thể xảy ra
• Nên có buổi bàn về việc chuyển tiếp
• Xin giới thiệu người khác
• Tóm tắt tiến trình để chuyển cho người mới
• Cảm giác mất mát là bình thường

Kết thúc đột ngột một mối quan hệ trị liệu có thể gây hụt hẫng thật sự.

Quản lý kỳ vọng

• Nhà trị liệu không đưa ra lời khuyên về mọi việc
• Không quyết định thay mình
• Không phải người bạn hay người thân
• Vai trò là hỗ trợ mình tự tìm hướng
• Hiểu vai trò giúp hợp tác tốt hơn

Không nhận được lời khuyên trực tiếp đôi khi lại chính là cách làm đúng.

Cách nghĩ thực tế

• Sự phù hợp giữa hai người ảnh hưởng nhiều hơn trường phái
• Hỏi về đào tạo và kinh nghiệm là hoàn toàn hợp lý
• Khuyên bỏ điều trị y tế là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng
• Cách họ tiếp nhận phản hồi nói lên nhiều điều
• Đổi người không phải thất bại

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm dịch vụ từ cơ sở và người có chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp