Nếu bạn đang trong tình huống nguy hiểm ngay lúc này, hãy gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất, và nói với một người ở bên cạnh.
Điều đầu tiên cần biết
- Cảm giác lúc này rất thật nhưng không vĩnh viễn
- Đỉnh điểm của khủng hoảng thường ngắn
- Mục tiêu là an toàn qua hôm nay
- Không phải giải quyết mọi vấn đề ngay
- Hỗ trợ có sẵn
Không cần biết mình sẽ sống tiếp thế nào — chỉ cần an toàn qua được hôm nay.
Bước một — nói với một người
- Bất kỳ ai mình tin cậy
- Không cần giải thích hết
- Có thể chỉ nói mình đang không ổn
- Nhắn tin cũng được nếu khó nói
- Nói ra là bước quan trọng nhất
Không cần chọn được người hoàn hảo — bất kỳ ai cũng tốt hơn ở một mình.
Bước hai — không ở một mình
- Nhờ ai đó tới
- Hoặc tới chỗ có người
- Nơi công cộng cũng được
- Đây là biện pháp bảo vệ đơn giản nhất
- Giữ liên lạc qua điện thoại nếu không gặp được
Sự hiện diện của một người khác là lớp bảo vệ hiệu quả nhất trong thời điểm này.
Bước ba — tăng khoảng cách với nguy hiểm
- Nhờ người khác giữ giúp thứ có thể gây hại
- Rời khỏi nơi khiến mình thấy không an toàn
- Tới chỗ khác
- Mỗi rào cản đều có giá trị
- Thời gian và khoảng cách cứu được nhiều người
Mỗi phút và mỗi bước cách xa đều làm tăng cơ hội vượt qua.
Bước bốn — kéo dài thời gian
- Hẹn với mình sẽ chờ thêm một khoảng nữa
- Một giờ, rồi lại một giờ
- Cơn khủng hoảng dữ dội nhất thường qua đi
- Không cần quyết định gì lúc này
- Chỉ cần chờ thêm
Không cần hứa gì lâu dài — chỉ cần chờ thêm một giờ nữa.
Bước năm — liên hệ hỗ trợ
- Gọi bác sĩ hoặc nhà trị liệu của mình
- Tới cơ sở y tế gần nhất
- Gọi 115 nếu tình huống nguy hiểm
- Nhờ người khác gọi giúp nếu mình không gọi được
- Nhân viên y tế quen với tình huống này
Không ai bị phán xét khi tới cơ sở y tế vì lý do này.
Những việc giúp trong lúc chờ
- Uống nước lạnh hoặc rửa mặt
- Ra ngoài hít thở
- Gọi cho ai đó và nói chuyện bình thường
- Nghe nhạc quen thuộc
- Bất cứ việc gì làm thời gian trôi qua
Mục tiêu của những việc này không phải làm mình vui mà là giúp thời gian trôi.
Những gì nên tránh lúc này
- Uống rượu hoặc dùng chất
- Ở một mình
- Đưa ra quyết định lớn
- Đọc nội dung tiêu cực trên mạng
- Liên hệ với người làm mình tổn thương
Rượu làm giảm khả năng kiềm chế và đó là điều nguy hiểm nhất lúc này.
Khi đưa người khác đi cấp cứu
- Không để họ một mình trên đường
- Mang theo danh sách thuốc nếu có
- Nói rõ tình huống với nhân viên y tế
- Ở lại cho tới khi họ được tiếp nhận
- Không tranh cãi trên đường đi
Nói rõ tình huống với nhân viên y tế giúp họ ưu tiên đúng mức.
Điều người ở cạnh nên làm
- Ở lại
- Giữ giọng bình tĩnh
- Lắng nghe không phán xét
- Không tranh luận về lý do
- Giúp liên hệ hỗ trợ
Sự bình tĩnh của bạn có tác dụng làm dịu nhiều hơn bất cứ lời nào.
Điều người ở cạnh nên tránh
- Hoảng loạn hoặc quát mắng
- Trách móc hoặc làm họ thấy có lỗi
- Hứa giữ bí mật
- Để họ một mình
- Tranh luận về việc sống hay chết
Hứa giữ bí mật là lời hứa không nên đưa ra trong tình huống này.
Sau khi cơn khủng hoảng qua
- Không để mọi thứ trở lại như cũ
- Sắp xếp khám chuyên khoa sớm
- Xây kế hoạch an toàn
- Xem lại điều gì đã dẫn tới khủng hoảng
- Đây là thời điểm can thiệp có giá trị
Giai đoạn ngay sau một cơn khủng hoảng là lúc can thiệp có hiệu quả nhất.
Giai đoạn sau khủng hoảng
- Nguy cơ vẫn cao trong thời gian tiếp theo
- Cần theo dõi sát
- Giữ liên lạc thường xuyên
- Tuân thủ lịch tái khám
- Đừng cho rằng đã qua là xong
Những tuần sau một cơn khủng hoảng vẫn là giai đoạn cần theo dõi kỹ.
Nếu bạn là người đã giúp
- Trải nghiệm này cũng nặng nề với bạn
- Chia sẻ với ai đó
- Không tự trách nếu không làm được hoàn hảo
- Tìm hỗ trợ cho chính mình nếu cần
- Bạn đã làm điều quan trọng
Người giúp đỡ cũng cần được chăm sóc sau một tình huống như vậy.
Cách nghĩ thực tế
- Mục tiêu là an toàn qua hôm nay, không phải giải quyết mọi thứ
- Không ở một mình là biện pháp quan trọng nhất
- Kéo dài thời gian vì đỉnh điểm khủng hoảng thường ngắn
- Tránh rượu và chất trong thời điểm này
- Giai đoạn sau khủng hoảng vẫn cần theo dõi sát
Nội dung này mang tính thông tin chung; trong tình huống khẩn cấp hãy gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đang trong khủng hoảng thì nên làm gì đầu tiên?
Nói với một người ngay lúc đó và không ở một mình. Nếu thấy mình có thể hành động, hãy tới cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115.
Vì sao nói kéo dài thời gian lại quan trọng?
Vì đỉnh điểm của khủng hoảng thường ngắn. Vượt qua được thời điểm đó thì khả năng suy nghĩ trở lại và có thể tiếp cận hỗ trợ.
Nếu không gọi được ai thì sao?
Hãy tới nơi có người — bệnh viện, phòng khám, nơi công cộng. Gọi 115 nếu thấy không an toàn. Không ở một mình là điều quan trọng nhất lúc này.
Người thân nên làm gì khi ở cạnh?
Ở lại, giữ bình tĩnh, lắng nghe, không tranh luận, giúp liên hệ y tế, và không để người đó một mình cho tới khi có hỗ trợ.