Công việc vừa có thể là nguồn ý nghĩa vừa có thể là nguyên nhân làm mọi thứ xấu đi.
Công việc ảnh hưởng hai chiều
- Cấu trúc và ý nghĩa có tác dụng bảo vệ
- Thu nhập và kết nối xã hội cũng vậy
- Nhưng áp lực quá mức gây hại
- Mất việc cũng là yếu tố nguy cơ
- Cân bằng là điều cần tìm
Với nhiều người, có việc để làm mỗi ngày là yếu tố bảo vệ mạnh nhất.
Các yếu tố gây căng thẳng
- Khối lượng công việc quá tải
- Thiếu quyền kiểm soát công việc của mình
- Không rõ vai trò và kỳ vọng
- Quan hệ căng thẳng trong tổ chức
- Bất công hoặc bắt nạt
- Không có ranh giới giữa việc và nhà
Thiếu quyền kiểm soát gây hại nhiều hơn là khối lượng công việc lớn.
Kiệt sức nghề nghiệp
- Kiệt quệ về năng lượng
- Xa cách và hoài nghi với công việc
- Giảm hiệu quả
- Liên quan tới công việc chứ không phải chẩn đoán y tế
- Nhưng có thể dẫn tới trầm cảm
Kiệt sức là vấn đề của môi trường làm việc chứ không chỉ của cá nhân.
Phân biệt kiệt sức với trầm cảm
- Kiệt sức chủ yếu gắn với công việc
- Trầm cảm ảnh hưởng mọi mặt cuộc sống
- Hai tình trạng có thể chồng lấn
- Kiệt sức kéo dài có thể dẫn tới trầm cảm
- Bác sĩ giúp phân biệt
Nếu nghỉ phép mà vẫn không thấy khá hơn thì vấn đề có thể không chỉ là công việc.
Đặt ranh giới
- Giờ làm và giờ nghỉ rõ ràng
- Không trả lời tin nhắn công việc mọi lúc
- Học cách từ chối việc quá tải
- Nghỉ giữa giờ thật sự
- Dùng hết ngày phép
Luôn sẵn sàng trả lời ngoài giờ nhanh chóng trở thành kỳ vọng mặc định.
Khi nào nên nghỉ để điều trị
- Khi không làm việc an toàn được
- Khi triệu chứng quá nặng
- Khi bác sĩ khuyên nghỉ
- Đây là quyết định y tế
- Không phải dấu hiệu yếu đuối
Cố làm việc trong khi không đủ sức thường kéo dài thời gian hồi phục.
Nói hay không nói ở nơi làm việc
- Là quyết định cá nhân
- Cân nhắc văn hoá tổ chức
- Có thể chỉ xin điều chỉnh mà không kể chẩn đoán
- Tìm hiểu quy định lao động
- Cân nhắc lợi hại của việc tiết lộ
Có thể xin điều chỉnh cụ thể mà không cần kể chi tiết y tế.
Các điều chỉnh thường xin được
- Giờ làm linh hoạt
- Giảm khối lượng tạm thời
- Nghỉ để đi khám
- Không làm ca đêm
- Giảm tiếp xúc với yếu tố gây căng thẳng cụ thể
Đi vào cuộc trao đổi với một đề nghị cụ thể hiệu quả hơn nhiều.
Chuẩn bị cho cuộc nói chuyện
- Biết rõ mình cần gì
- Chuẩn bị đề nghị cụ thể
- Tìm hiểu quyền lợi trước
- Xin giấy tờ y tế nếu cần
- Chọn người phù hợp để nói
Biết trước quyền lợi của mình giúp cuộc trao đổi đi đúng hướng.
Quay lại sau thời gian nghỉ
- Nên theo từng bước
- Có thể bắt đầu bán thời gian
- Giảm khối lượng ban đầu
- Trao đổi kế hoạch trước với quản lý
- Không vội quay lại như cũ ngay
Quay lại toàn thời gian ngay lập tức là nguyên nhân tái phát thường gặp.
Khi đồng nghiệp gặp khó khăn
- Hỏi thăm riêng tư
- Không bàn tán với người khác
- Đề nghị giúp việc cụ thể
- Không ép họ kể
- Cho biết mình sẵn sàng nghe
Hỏi thăm riêng khác hẳn với việc bàn tán sau lưng.
Vai trò của người quản lý
- Tạo môi trường an toàn để nói
- Không xem đây là vấn đề hiệu suất đơn thuần
- Biết về các hỗ trợ sẵn có
- Giữ bí mật thông tin
- Điều chỉnh công việc khi cần
Cách người quản lý phản ứng quyết định việc nhân viên có dám nói hay không.
Khi môi trường làm việc là nguyên nhân
- Đôi khi vấn đề nằm ở tổ chức chứ không ở cá nhân
- Điều trị cá nhân không giải quyết được môi trường độc hại
- Cân nhắc thay đổi vị trí hoặc nơi làm việc
- Đây là quyết định lớn cần thời gian
- Không đưa ra khi đang trong giai đoạn nặng nhất
Không có liệu pháp nào chữa được một môi trường làm việc gây hại.
Cách nghĩ thực tế
- Thiếu quyền kiểm soát gây hại hơn khối lượng công việc lớn
- Nghỉ để điều trị là quyết định y tế
- Có thể xin điều chỉnh mà không kể chi tiết chẩn đoán
- Quay lại theo từng bước giảm nguy cơ tái phát
- Không hoãn quyết định lớn về công việc khi đang trong giai đoạn nặng
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy trao đổi với bác sĩ về khả năng làm việc của mình.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc nói với nơi làm việc về vấn đề tâm thần không?
Không bắt buộc kể chi tiết chẩn đoán. Có thể chỉ xin điều chỉnh cụ thể và cung cấp giấy tờ y tế theo yêu cầu nếu cần nghỉ.
Khi nào nên nghỉ làm?
Khi triệu chứng nặng tới mức không làm việc an toàn hoặc hiệu quả, hoặc khi bác sĩ khuyên nghỉ để điều trị. Đây là quyết định y tế chứ không phải yếu đuối.
Quay lại làm việc thế nào cho tốt?
Nên quay lại theo từng bước, có thể bắt đầu bán thời gian hoặc giảm khối lượng, và trao đổi trước với quản lý về kế hoạch.
Kiệt sức nghề nghiệp có phải bệnh không?
Đây là hiện tượng liên quan tới công việc chứ không phải chẩn đoán y tế theo nghĩa bệnh. Tuy vậy nó thật và có thể dẫn tới trầm cảm nếu không xử lý.