Nếu bạn đang có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói với ai đó ngay hôm nay và liên hệ cơ sở y tế; trong tình huống khẩn cấp hãy gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất.
Vì sao chủ đề này bị né tránh
- Sợ nói ra sẽ gợi ý cho người khác
- Không biết phải nói gì
- Sợ làm tình hình tệ hơn
- Kỳ thị và mặc cảm
- Kết quả là người đang khó khăn phải ở lại một mình
Sự né tránh của người xung quanh làm người đang khó khăn tin rằng không ai muốn nghe.
Hỏi thẳng không làm tăng nguy cơ
- Đây là điều các hướng dẫn chuyên môn nhấn mạnh
- Hỏi bình tĩnh và trực tiếp thường làm người đó nhẹ lòng
- Mở ra cơ hội được giúp đỡ
- Người đang có ý nghĩ đó thường mong có ai hỏi
- Im lặng mới là điều nguy hiểm
Rất nhiều người kể lại rằng họ chỉ chờ có ai đó hỏi để được nói ra.
Ý nghĩ tự tử đến từ đâu
- Thường đi kèm các tình trạng có thể điều trị
- Trầm cảm là tình trạng thường gặp nhất
- Cũng gặp trong các rối loạn khác
- Đau khổ kéo dài làm thu hẹp khả năng nhìn thấy lối ra
- Không phải là lựa chọn được cân nhắc bình thản
Đây là kết quả của đau khổ và của một trạng thái làm hẹp tầm nhìn, không phải một quyết định tỉnh táo.
Trạng thái thu hẹp tầm nhìn
- Người trong khủng hoảng chỉ thấy một lối duy nhất
- Không nhìn thấy các khả năng khác
- Cảm giác này là tạm thời dù lúc đó thấy vĩnh viễn
- Khi khủng hoảng qua, tầm nhìn mở lại
- Đây là lý do việc vượt qua thời điểm nguy hiểm rất quan trọng
Rất nhiều người sau này nói rằng họ mừng vì đã vượt qua được thời điểm đó.
Khủng hoảng thường là tạm thời
- Đỉnh điểm nguy cơ thường ngắn
- Vượt qua được thời điểm đó là điều quyết định
- Sau đó có thể tiếp cận điều trị
- Phần lớn người vượt qua được và sống tiếp
- Thời gian và hỗ trợ tạo khác biệt lớn
Mục tiêu trước mắt không phải giải quyết mọi vấn đề mà là an toàn qua được hôm nay.
Những quan niệm sai nguy hiểm
- Người nói ra thì không làm
- Đó chỉ là cách gây chú ý
- Người quyết tâm thì không ai ngăn được
- Hỏi tới sẽ làm họ nghĩ tới
- Mọi quan niệm này đều sai và gây hại
Coi lời nói về ý định tự tử là chuyện gây chú ý là sai lầm có thể phải trả giá.
Đây là vấn đề y tế
- Không phải vấn đề đạo đức hay ý chí
- Thường liên quan tới bệnh có thể điều trị
- Cần được tiếp cận như một tình trạng y tế
- Có can thiệp hiệu quả
- Kỳ thị làm người ta không tìm giúp đỡ
Cách tiếp cận đúng là đưa người đó tới hỗ trợ y tế chứ không phải khuyên nhủ về đạo đức.
Ai có nguy cơ cao hơn
- Người có rối loạn tâm thần chưa được điều trị
- Người từng có hành vi tự làm hại trước đây
- Người vừa trải qua mất mát lớn
- Người cô lập về xã hội
- Người có vấn đề với rượu hoặc chất
- Nhưng nguy cơ có thể xuất hiện ở bất cứ ai
Tiền sử từng có hành vi tự làm hại là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất cần biết.
Yếu tố bảo vệ
- Kết nối với người thân và bạn bè
- Được điều trị tình trạng tâm thần
- Có người để nói chuyện
- Trách nhiệm với người khác
- Tiếp cận được hỗ trợ khi cần
Một mối quan hệ mà người đó cảm thấy quan trọng có thể là yếu tố bảo vệ mạnh.
Điều người xung quanh làm được
- Hỏi thẳng khi thấy lo
- Lắng nghe mà không phán xét
- Không để họ một mình khi đang khủng hoảng
- Giúp liên hệ hỗ trợ y tế
- Giữ liên lạc sau đó
Không cần biết nói gì hay — chỉ cần ở lại và giúp kết nối tới hỗ trợ.
Không tự gánh một mình
- Người thân không phải chuyên gia
- Cần kết nối tới hỗ trợ chuyên môn
- Chia sẻ với người khác trong gia đình
- Không hứa giữ bí mật về nguy cơ an toàn
- Tìm tư vấn cho chính mình
Hứa giữ bí mật về điều này là lời hứa không nên đưa ra.
Về cách truyền thông nói về chủ đề này
- Cách đưa tin có ảnh hưởng thật
- Tránh mô tả chi tiết phương thức
- Tránh trình bày như một giải pháp
- Nên kèm thông tin về nơi tìm hỗ trợ
- Đây là khuyến cáo của các tổ chức y tế
Cách một câu chuyện được kể có thể làm tăng hoặc giảm nguy cơ cho người đang khó khăn.
Nếu bạn đang có ý nghĩ này
- Bạn không phải người duy nhất
- Điều bạn đang trải qua có thể được giúp đỡ
- Nói với một người mình tin cậy
- Liên hệ cơ sở y tế
- Tới cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115 nếu thấy không an toàn
Cảm giác rằng mọi thứ không thể thay đổi là một phần của tình trạng đang xảy ra, không phải sự thật.
Cách nghĩ thực tế
- Hỏi thẳng không làm tăng nguy cơ
- Mọi lời nói về ý định tự tử đều cần được coi trọng
- Khủng hoảng thường là tạm thời dù lúc đó không thấy vậy
- Đây là vấn đề y tế có can thiệp hiệu quả
- Không hứa giữ bí mật về nguy cơ an toàn
Nội dung này mang tính thông tin chung; trong tình huống khẩn cấp hãy gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi ai đó về ý nghĩ tự tử có làm họ nghĩ tới điều đó không?
Không. Đây là điều được các hướng dẫn chuyên môn nhấn mạnh. Hỏi thẳng và bình tĩnh thường làm người đang khó khăn thấy nhẹ lòng và mở ra cơ hội được giúp đỡ.
Người nói về ý định tự tử có thật sự làm không?
Mọi lời nói về ý định tự tử đều cần được coi trọng. Quan niệm rằng người nói ra thì không làm là sai và nguy hiểm.
Có ý nghĩ tự tử thì phải làm gì ngay?
Hãy nói với một người mình tin cậy và liên hệ cơ sở y tế. Nếu thấy mình có thể hành động, hãy tới cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115 ngay.
Đây có phải là điều chữa được không?
Có. Ý nghĩ tự tử thường đi kèm các tình trạng có thể điều trị như trầm cảm. Với hỗ trợ phù hợp, phần lớn người vượt qua được giai đoạn khủng hoảng.