Nếu bạn đang trong tình huống nguy hiểm ngay lúc này, hãy gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất.
Kế hoạch an toàn là gì
- Một bản viết ngắn gọn
- Chuẩn bị khi đang ổn định
- Gồm các bước cụ thể khi khủng hoảng
- Đi từ tự làm được tới cần hỗ trợ
- Là công cụ được dùng rộng rãi trong chuyên môn
Điểm mạnh của nó là không đòi hỏi phải nghĩ ra gì vào lúc khó nghĩ nhất.
Vì sao phải viết ra
- Trong khủng hoảng, khả năng suy nghĩ bị ảnh hưởng nặng
- Khó nhớ được điều gì có ích
- Một tờ giấy có sẵn giải quyết vấn đề đó
- Giữ ở nơi dễ lấy
- Có thể lưu trong điện thoại
Người trong khủng hoảng thường không nhớ nổi số điện thoại quen thuộc nhất.
Bước một — dấu hiệu cảnh báo của mình
- Suy nghĩ nào xuất hiện trước
- Cảm xúc nào báo hiệu
- Hành vi nào thay đổi
- Tình huống nào thường kích hoạt
- Càng cụ thể càng dùng được
Nhớ lại lần khủng hoảng trước bắt đầu thế nào là cách tốt nhất để viết phần này.
Bước hai — việc tự làm được
- Các hoạt động giúp mình dịu lại
- Nghe nhạc, đi bộ, tắm nước ấm
- Kỹ thuật thở đã luyện
- Không cần người khác tham gia
- Liệt kê vài thứ cụ thể
Những việc nghe có vẻ nhỏ nhặt lại là thứ dùng được nhất vào lúc đó.
Bước ba — người và nơi giúp phân tâm
- Người có thể gọi để nói chuyện bình thường
- Nơi công cộng có thể tới
- Không cần kể về khủng hoảng
- Mục tiêu là không ở một mình
- Ghi tên và số cụ thể
Không ở một mình là biện pháp bảo vệ đơn giản và hiệu quả nhất.
Bước bốn — người có thể nói thật
- Người mình có thể kể về ý nghĩ của mình
- Đã được báo trước về vai trò này
- Ghi rõ tên và số điện thoại
- Nên có hơn một người
- Bàn trước với họ
Người được ghi ở đây nên biết trước rằng họ có tên trong kế hoạch này.
Bước năm — hỗ trợ chuyên môn
- Số của bác sĩ hoặc nhà trị liệu
- Giờ làm việc và cách liên hệ ngoài giờ
- Cơ sở y tế gần nhất
- Số cấp cứu 115
- Đường dây hỗ trợ nếu địa phương có
Ghi sẵn địa chỉ cơ sở y tế gần nhất tiết kiệm thời gian quý giá.
Bước sáu — làm cho môi trường an toàn hơn
- Nhờ người thân giữ giúp những thứ có thể gây hại
- Bao gồm cả thuốc đang dùng
- Bàn trước khi đang ổn định
- Là biện pháp có bằng chứng rõ
- Giảm nguy cơ trong thời điểm bốc đồng
Tăng khoảng cách giữa ý nghĩ và hành động là một trong những biện pháp hiệu quả nhất.
Bước bảy — lý do để sống
- Ghi những điều quan trọng với mình
- Người mình quan tâm
- Điều mình còn muốn làm
- Đọc lại khi khó khăn
- Có thể kèm ảnh
Phần này khó viết nhất nhưng thường là phần được đọc lại nhiều nhất.
Xây cùng chuyên môn
- Bác sĩ hoặc nhà trị liệu giúp xây
- Đảm bảo đầy đủ và thực tế
- Xem lại định kỳ
- Điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi
- Là một phần của điều trị
Kế hoạch xây cùng chuyên môn thường thực tế và dùng được hơn.
Giữ ở đâu
- Bản giấy ở nơi dễ lấy
- Ảnh chụp trong điện thoại
- Một bản cho người thân tin cậy
- Không giấu quá kỹ
- Phải lấy được trong vài giây
Một kế hoạch cất kỹ quá thì không dùng được vào lúc cần.
Thực hành trước
- Đọc lại khi đang ổn định
- Kiểm tra số điện thoại còn đúng không
- Báo cho những người có tên biết
- Thử các kỹ thuật đối phó lúc bình thường
- Quen thuộc thì mới dùng được lúc khó
Kiểm tra số điện thoại còn dùng được là việc nhỏ mà quan trọng.
Dành cho người thân
- Biết mình có tên trong kế hoạch
- Biết phải làm gì khi được gọi
- Có số liên hệ chuyên môn
- Biết cơ sở y tế gần nhất
- Không hoảng loạn khi được gọi
Người thân biết trước vai trò của mình sẽ phản ứng bình tĩnh và hiệu quả hơn.
Khi kế hoạch không đủ
- Nếu thấy mình không giữ được an toàn
- Tới cơ sở y tế gần nhất
- Gọi 115
- Nhờ người đưa đi
- Đây là bước cuối và hoàn toàn hợp lý
Tìm tới cơ sở y tế không phải là thất bại của kế hoạch mà là một bước trong đó.
Cách nghĩ thực tế
- Viết ra khi đang ổn định vì lúc khủng hoảng khó nghĩ
- Kế hoạch đi từ việc tự làm được tới cần hỗ trợ
- Không ở một mình là biện pháp bảo vệ đơn giản nhất
- Nhờ người thân giữ giúp thứ có thể gây hại là biện pháp có bằng chứng
- Người có tên trong kế hoạch cần được báo trước
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy xây kế hoạch cùng bác sĩ hoặc nhà trị liệu, và gọi 115 khi khẩn cấp.
Câu hỏi thường gặp
Kế hoạch an toàn là gì?
Là một bản viết ngắn chuẩn bị khi đang ổn định, ghi các dấu hiệu cảnh báo của bản thân, việc cần làm, người cần gọi và nơi cần tới khi khủng hoảng.
Ai nên có kế hoạch an toàn?
Bất cứ ai từng có ý nghĩ tự tử hoặc đang điều trị một tình trạng có nguy cơ. Nên xây cùng bác sĩ hoặc nhà trị liệu nếu có thể.
Vì sao phải viết ra chứ không chỉ nhớ?
Vì trong lúc khủng hoảng, khả năng suy nghĩ và nhớ bị ảnh hưởng nặng. Một tờ giấy có sẵn giúp không phải nghĩ ra lúc khó khăn nhất.
Có nên chia sẻ kế hoạch với người thân không?
Nên, với ít nhất một người tin cậy. Họ cần biết phải làm gì và liên hệ ai khi thấy dấu hiệu.