Tương tác thuốc và những điều cần báo bác sĩ

Phần lớn sự cố tương tác thuốc xảy ra không phải vì ai làm sai mà vì không ai biết đủ thông tin.

Giữ danh sách thuốc đầy đủ

• Mọi thuốc kê đơn
• Thuốc không kê đơn đang dùng
• Thực phẩm chức năng
• Thảo dược và thuốc nam
• Chụp ảnh hộp thuốc là cách nhanh nhất

Danh sách này là công cụ an toàn quan trọng nhất mà người bệnh tự giữ được.

Vì sao thảo dược cũng quan trọng

• Thảo dược cũng là hoạt chất
• Một số tương tác mạnh với thuốc hướng thần
• Có thể làm giảm hiệu quả thuốc
• Hoặc gây phản ứng nguy hiểm
• Tự nhiên không đồng nghĩa an toàn

Nhiều người không kể về thảo dược vì nghĩ nó không phải thuốc.

Về rượu bia

• Tương tác với nhiều thuốc hướng thần
• Làm tăng buồn ngủ và giảm tỉnh táo
• Làm giảm hiệu quả điều trị
• Làm nặng thêm triệu chứng tâm thần
• Hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể

Rượu vừa tương tác với thuốc vừa làm bệnh nặng thêm theo cách riêng của nó.

Thuốc không kê đơn cần chú ý

• Một số thuốc cảm cúm
• Thuốc chống dị ứng gây buồn ngủ
• Thuốc giảm đau ở một số trường hợp
• Thuốc hỗ trợ giấc ngủ bán tự do
• Hỏi dược sĩ trước khi mua

Hỏi dược sĩ khi mua thuốc cảm là thói quen nhỏ mà tránh được nhiều rắc rối.

Thực phẩm và đồ uống

• Một số thuốc có tương tác với thực phẩm cụ thể
• Caffeine ảnh hưởng tới một số thuốc
• Nước bưởi tương tác với nhiều loại thuốc
• Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi nhận thuốc
• Đọc tờ hướng dẫn kèm theo

Hỏi có cần kiêng gì không là câu nên hỏi ngay khi nhận thuốc mới.

Khi đi khám chuyên khoa khác

• Luôn báo về thuốc hướng thần đang dùng
• Kể cả khi thấy không liên quan
• Mang danh sách thuốc theo
• Nhiều tương tác xảy ra vì thiếu thông tin này
• Không ngại vì lý do riêng tư

Bác sĩ chuyên khoa khác không thể tránh tương tác nếu không biết mình đang dùng gì.

Trước phẫu thuật

• Bắt buộc báo cho bác sĩ gây mê
• Một số thuốc ảnh hưởng tới gây mê
• Một số ảnh hưởng tới đông máu
• Không tự ngừng thuốc trước mổ
• Bác sĩ sẽ có kế hoạch cụ thể

Tự ngừng thuốc trước mổ có thể gây vấn đề lớn hơn là tiếp tục dùng.

Trước khi mang thai

• Bàn với bác sĩ trước chứ không tự ngừng
• Một số thuốc cần thay đổi
• Ngừng thuốc cũng có rủi ro cho mẹ và thai
• Cần kế hoạch cân bằng lợi hại
• Lên kế hoạch sớm tốt hơn xử lý muộn

Cả việc dùng thuốc lẫn việc ngừng đều có rủi ro nên cần cân nhắc chứ không quyết định vội.

Khi cho con bú

• Một số thuốc tương thích với việc cho bú
• Một số cần cân nhắc kỹ
• Bàn với bác sĩ chứ không tự quyết
• Sức khoẻ tâm thần của mẹ cũng quan trọng với con
• Không tự ngừng thuốc để cho bú

Người mẹ khoẻ về tâm thần là điều quan trọng với đứa trẻ không kém việc bú mẹ.

Người cao tuổi

• Thường dùng nhiều thuốc cùng lúc
• Nguy cơ tương tác cao hơn
• Nhạy cảm hơn với tác dụng phụ
• Rà soát danh sách thuốc định kỳ
• Hỏi xem có thuốc nào bỏ được không

Rà soát để bỏ bớt thuốc không còn cần thiết là việc rất có giá trị ở nhóm này.

Khi dùng chất kích thích

• Nói thật với bác sĩ
• Tương tác có thể nguy hiểm
• Ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị
• Bác sĩ cần biết để xử lý an toàn
• Thông tin này được bảo mật

Giấu thông tin này có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng trong cấp cứu.

Khi mua thuốc ở nơi khác

• Đưa danh sách thuốc cho dược sĩ xem
• Hỏi về tương tác
• Không mua thuốc kê đơn không có đơn
• Cẩn thận với thuốc mua trên mạng
• Nguồn gốc không rõ là rủi ro thật

Thuốc mua trên mạng không rõ nguồn gốc là rủi ro không đáng nhận.

Dấu hiệu có thể là tương tác

• Triệu chứng mới xuất hiện sau khi thêm thuốc
• Buồn ngủ tăng rõ
• Lú lẫn
• Tim đập nhanh bất thường
• Báo bác sĩ hoặc dược sĩ ngay

Triệu chứng mới xuất hiện ngay sau khi thêm một thuốc luôn đáng nghi.

Cách nghĩ thực tế

• Giữ danh sách đầy đủ mọi thứ đang dùng
• Thảo dược cũng là hoạt chất và cũng tương tác
• Luôn báo thuốc hướng thần khi khám chuyên khoa khác
• Không tự ngừng thuốc trước phẫu thuật
• Hỏi dược sĩ trước khi mua thuốc không kê đơn

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về trường hợp của mình.

Câu hỏi thường gặp