Những câu nói tưởng như vô hại lại là lý do nhiều người im lặng chịu đựng nhiều năm.
Chỉ cần cố lên là hết
- Đây là hiểu lầm gây hại nhất
- Trầm cảm không phải vấn đề ý chí
- Mất động lực là triệu chứng của bệnh
- Bảo cố lên làm tăng cảm giác tội lỗi
- Không ai chọn mắc bệnh này
Nếu cố gắng là đủ thì đã không ai bị trầm cảm quá vài ngày.
Phải có lý do mới bị
- Nhiều đợt xuất hiện không có sự kiện gây ra
- Yếu tố sinh học đóng vai trò lớn
- Không tìm được lý do không có nghĩa là không có bệnh
- Việc tìm nguyên nhân bằng mọi giá không giúp ích
- Điều trị vẫn có hiệu quả
Không có lý do rõ ràng không làm cho nỗi đau kém thật đi.
Người có cuộc sống tốt thì không bị
- Trầm cảm không chọn theo hoàn cảnh
- Nhiều người thành đạt vẫn mắc bệnh
- Nhìn bên ngoài không đánh giá được
- So sánh hoàn cảnh không giúp gì
- Câu bạn còn sướng hơn nhiều người làm tổn thương
So sánh nỗi đau với người khác chỉ làm người bệnh thấy có lỗi vì đã đau.
Trầm cảm là lúc nào cũng khóc
- Nhiều người không khóc được
- Cảm giác trống rỗng phổ biến không kém
- Nhiều người vẫn cười và làm việc bình thường
- Che giấu là chuyện rất thường
- Không thấy biểu hiện không có nghĩa là không có bệnh
Người giỏi che giấu nhất đôi khi là người đang khó khăn nhất.
Nói ra sẽ làm người bệnh nghĩ ngợi thêm
- Ngược lại với thực tế
- Được hỏi han giúp bớt cô đơn
- Im lặng tạo khoảng cách
- Không cần biết nói gì hay
- Chỉ cần lắng nghe và có mặt
Không cần nói điều gì thông minh, chỉ cần không biến mất.
Hỏi về ý nghĩ tự tử sẽ gợi ý cho họ
- Không có cơ sở
- Hỏi thẳng thường làm người bệnh nhẹ lòng
- Mở ra cơ hội được giúp đỡ
- Im lặng vì sợ mới là nguy hiểm
- Đây là điều được các hướng dẫn chuyên môn nhấn mạnh
Người đang có ý nghĩ đó thường mong có ai hỏi để họ được nói ra.
Thuốc làm thay đổi tính cách
- Mục tiêu là đưa người bệnh trở lại chính họ
- Không biến thành người khác
- Nếu thấy cảm xúc bị cùn thì nói với bác sĩ
- Có thể điều chỉnh thuốc
- Đừng tự ngừng vì lo ngại này
Nhiều người mô tả cảm giác là được trở lại như trước chứ không phải thành người khác.
Uống thuốc là phụ thuộc cả đời
- Nhiều người chỉ điều trị một giai đoạn
- Thời gian tuỳ tình trạng và tiền sử
- Người tái phát nhiều lần có thể cần dài hơn
- Kế hoạch do bác sĩ đặt ra
- Không phải bản án suốt đời
Điều trị dài hơn ở một số người là để phòng tái phát, giống nhiều bệnh mạn tính khác.
Trị liệu tâm lý chỉ là trò chuyện
- Có phương pháp và cấu trúc rõ ràng
- Dựa trên nghiên cứu
- Người bệnh học kỹ năng cụ thể
- Có bài tập giữa các buổi
- Hiệu quả được chứng minh
Đây là một can thiệp y tế có cấu trúc chứ không phải cuộc trò chuyện ngẫu nhiên.
Chỉ người yếu đuối mới đi khám
- Tìm giúp đỡ đòi hỏi can đảm
- Chịu đựng im lặng không phải sức mạnh
- Đi khám sớm cho kết quả tốt hơn
- Đây là quan niệm gây chậm trễ
- Nhất là với nam giới
Bước vào phòng khám và nói ra vấn đề của mình là điều khó, không phải điều dễ.
Trầm cảm chỉ là chuyện của người trẻ
- Xảy ra ở mọi lứa tuổi
- Kể cả trẻ em
- Kể cả người cao tuổi
- Biểu hiện khác nhau theo tuổi
- Bị bỏ sót nhiều nhất ở hai đầu độ tuổi
Trầm cảm ở người cao tuổi hay bị nhầm là chuyện bình thường của tuổi tác.
Những câu nên tránh nói
- Cố lên đi, có gì đâu
- Nhiều người còn khổ hơn
- Đi chơi cho khuây khoả là hết
- Tại bạn nghĩ nhiều quá thôi
- Những câu này làm tăng cảm giác cô đơn
Những câu này thường xuất phát từ ý tốt nhưng lại làm người nghe thấy bị coi nhẹ.
Những câu nên nói
- Tôi ở đây nếu bạn muốn nói
- Tôi không hiểu hết nhưng tôi quan tâm
- Tôi có thể giúp gì cụ thể không
- Bạn không phải giải thích gì cả
- Đi khám cùng bạn được không
Lời đề nghị đi cùng tới buổi khám thường có giá trị hơn mọi lời động viên.
Cách nghĩ thực tế
- Trầm cảm không phải vấn đề ý chí
- Không tìm được lý do không có nghĩa là không có bệnh
- Hỏi về ý nghĩ tự tử không gợi ý cho người bệnh
- Thuốc nhằm đưa người bệnh trở lại chính họ
- Đề nghị đi khám cùng có giá trị hơn lời động viên
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khuyến khích người thân tìm hỗ trợ chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Người có cuộc sống tốt thì không bị trầm cảm phải không?
Không đúng. Trầm cảm không chọn người theo hoàn cảnh. Nhiều người có công việc và gia đình ổn định vẫn mắc bệnh.
Nói ra thì sẽ làm người bệnh nghĩ ngợi thêm phải không?
Ngược lại. Được hỏi han và lắng nghe thường giúp người bệnh bớt cô đơn. Im lặng vì sợ nói sai mới là điều gây khoảng cách.
Uống thuốc chống trầm cảm có làm thay đổi tính cách không?
Mục tiêu điều trị là đưa người bệnh trở lại chính họ chứ không biến thành người khác. Nếu cảm thấy cảm xúc bị cùn đi, hãy nói với bác sĩ.
Trầm cảm chỉ là chuyện của người trẻ phải không?
Không. Trầm cảm xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em và người cao tuổi, chỉ là biểu hiện khác nhau ở từng nhóm.